Στένωση αορτικής βαλβίδας. Τί είναι; Πώς το βρίσκω; Πώς αντιμετωπίζεται;
Αορτική Βαλβίδα και Στένωση Αορτικής Βαλβίδας
Η αορτική βαλβίδα είναι η βαλβίδα η οποία μεσολαβεί μεταξύ του κυρίως σώματος της καρδιάς, δηλαδή της αριστερής κοιλίας που επιτελεί την κύρια λειτουργία της εξώθησης του αίματος, και της ανιούσας αορτής, του αρχικού τμήματος της κεντρικής αρτηρίας του ανθρώπινου σώματος. Η βαλβίδα αυτή διασφαλίζει την ομαλή δίοδο του αίματος από την καρδιά στην κυκλοφορία του σώματος κατά τη φάση της συστολής και δεν επιτρέπει την παλινδρόμηση του προς τα πίσω κατά τη φάση της διαστολής.
Στένωση αορτικής βαλβίδας σημαίνει ότι η βαλβίδα δεν μπορεί να επιτελέσει σωστά το έργο της, δεν μπορεί δηλαδή να ανοίξει διάπλατα και να επιτρέψει το αίμα να εξέλθει προς το σώμα. Η σοβαρή στένωση της αορτικής βαλβίδας έχει σαν συνέπεια την υπερτροφία του καρδιακού μυός λόγω της αναπτυσσόμενης αντίστασης στην εξώθηση του αίματος και στην μετέπειτα, με την πάροδο του χρόνου, καρδιακή ανεπάρκεια.
Σε φυσιολογικές περιπτώσεις, το στόμιο της αορτικής βαλβίδας έχει επιφάνεια (εμβαδό) 3-4 cm2 . Όταν το εμβαδό είναι μικρότερο, έχουμε στένωση αορτικής βαλβίδας ή «αορτική στένωση» ή «στένωση αορτής». Όσο μικρότερο είναι το στόμιο, τόσο πιο σημαντική στένωση έχουμε. Η στένωση αορτικής βαλβίδας, βάσει του εμβαδού του στομίου αυτής ταξινομείται ως ακολούθως:
Μικρού βαθμού: 1,5 – 2,0 cm2
Μετρίου βαθμού: 1,0 – 1,5 cm2
Σοβαρού βαθμού: μικρότερο ή ίσο του 1 cm2
Αιτίες Στένωσης Αορτικής Βαλβίδας
Το 20% του πληθυσμού άνω των 65 ετών πάσχουν από στένωση αορτής. Η σοβαρή στένωση της αορτικής βαλβίδας συσχετίζεται συνήθως με εκφυλιστικές αλλοιώσεις λόγω της ηλικίας αλλά και στην εναπόθεση ασβεστίου επί αυτής (εκφυλιστική στένωση).
Άλλες αιτίες σοβαρής στένωσης αορτικής βαλβίδας είναι:
- Ιστορικό ρευματικού πυρετού σε μικρή ηλικία
- Συγγενής ανωμαλία της βαλβίδας
- Προηγηθείσα ακτινοβολία στο θώρακα
- Σπάνια μεταβολικά ή αυτοάνοσα νοσήματα
Συμπτώματα Στένωσης Αορτικής Βαλβίδας
Τα συμπτώματα της σοβαρής αορτικής στένωσης είναι η στηθάγχη, η ζάλη ή συγκοπή, η δύσπνοια και η εύκολη κόπωση. Συνήθως τα συμπτώματα έρχονται όταν η στένωση γίνει σοβαρού βαθμού και παρουσιάζονται στην 7η ή 8η δεκαετία της ζωής. Από τη στιγμή που εμφανίζονται τα συμπτώματα το προσδόκιμο επιβίωσης μειώνεται δραματικά! Ουσιαστικά, εάν δεν υπάρξει θεραπεία, 1 στους 2 ασθενείς ζει έως δύο έτη και μόνο 1 στους 5 έως πέντε έτη.
Διάγνωση Στένωσης Αορτικής Βαλβίδας
Η διάγνωση της στένωσης αορτής πραγματοποιείται με τη διενέργεια υπερήχου καρδιάς (triplex καρδιάς). Σε κάποιες περιπτώσεις, ενδέχεται να χρειαστεί και ένα stress-echo, προκειμένου να προσδιοριστεί με απόλυτη ακρίβεια η βαρύτητα της στένωσης.
Θεραπεία Στένωσης Αορτικής Βαλβίδας
Δεν υπάρχει φαρμακευτική θεραπεία. Το χειρουργείο αποτελεί τη πιο συνηθισμένη ενδεδειγμένη λύση θεραπείας, κατά το οποία αντικαθίσταται η αορτική βαλβίδα, αλλά δυστυχώς δεν απευθύνεται σε όλους τους ασθενείς, είτε λόγω ηλικίας είτε λόγω άλλων ιατρικών νοσημάτων που αυξάνουν τον χειρουργρικό κίνδυνο. Σε εκείνες τις περιπτώσεις προτείνεται η “αναίμακτη αντικατάσταση” με τη διαδερμική τοποθέτηση αορτικής βαλβίδας (TAVI ή TAVR).
Όταν η βαλβίδα αντικατασταθεί (με οποιονδήποτε τρόπο) τότε η εκτιμώμενη επιβίωση του ασθενούς επιστρέφει περίπου στα πρότερα επίπεδα, σαν να μην υπήρχε η στένωση αορτής.
- Η αντικατάσταση με μηχανική-μεταλλική βαλβίδα απαιτεί χειρουργείο με τομή (στερνοτομή, μίνι-στερνοτομή ή δεξιά μίνι θωρακοτομή), μπορεί να λειτουργήσει για πολλές δεκαετίες, αλλά ο ασθενής πρέπει να λαμβάνει καθημερινά αντιπηκτικά.
- Η βιολογική ή βιοπροσθετική βαλβίδα μπορεί να τοποθετηθεί είτε με τομή είτε με καθετήρα από το πόδι με τη μέθοδο TAVI, δεν χρειάζεται αντιπηκτικά, αλλά και έχει μέση διάρκεια ζωής έως 10 χρόνια.
Στο Καρδιολογικό Ιατρείο του Απόστολου Θ. Δήμου μπορεί να γίνει εκτίμηση της σοβαρότητας της αορτικής στένωσης με ακρίβεια, χρησιμοποιώντας τελευταίας τεχνολογίας υπέρηχο καρδιάς. Οι ασθενείς μπορούν να ενημερώνονται για όλα τα παραπάνω αλλά και για ό,τι νεότερο έχει δημοσιευτεί σχετικά με την στένωση αορτικής βαλβίδας και να εξατομικεύεται πλάνο θεραπείας και παρακολούθησης για τον καθένα ξεχωριστά.
Joseph J et al. Aortic Stenosis: Pathophysiology, Diagnosis, and Therapy. Am J Med. 2017 Mar;130(3):253-63.
Kanwar A et al. Management of Patients With Aortic Valve Stenosis. Mayo Clin Proc. 2018 Apr;93(4):488-508.
Κοινοποιήστε σε:
